Zespół ds. Poprawy Funkcjonowania Sądownictwa (rozwiązany)

     Decyzją Zarządu z dnia 12 kwietnia 2011 r. zespół ds. poprawy funkcjonowania sądownictwa zakończył swoją działalność.

     W ciągu prawie 3 lat funkcjonowania sędziowie zaangażowani w prace zespołu przygotowali projekt zmian w przepisach prawnych, które mogły usprawnić wymiar sprawiedliwości. Proponowanym rozwiązaniom poświęcone zostały trzy zorganizowane przez nas konferencje, jak też zostały one zawarte w dwóch publikacjach wydanych w ramach serii „Biblioteki Iustitia". Obszerny projekt szczegółowych rozwiązań w procedurze karnej przekazano Ministerstwu Sprawiedliwości oraz parlamentarzystom z nadzieją, że zostaną one wykorzystane w procesie legislacyjnym, a sędziowie będą zaproszeni do dyskusji nad rozważanymi zmianami.

     Podejmowane przez nas działania wprawdzie spotykały się ze słowami uznania, jednak nie doprowadziły do wykorzystania potencjału sędziów „z pierwszej linii" w prowadzonych pracach nad zmianami w obowiązujących przepisach prawnych, na czym najbardziej nam zależało. Pomimo naszych próśb, zarówno Ministerstwo Sprawiedliwości, jak i Komisja Kodyfikacyjna prawa karnego nie uznali za celowe spotkać się z nami lub włączyć naszych przedstawicieli do udziału w pracach zmierzających do usprawnienia wymiaru  sprawiedliwości.  Co ciekawe, krytyka ze strony Komisji przedstawionych przez nas propozycji nie przeszkodziła uwzględnieniu znacznej ich części w projekcie ustawy zmieniającej Kodeks postępowania karnego, 

     Dalsze funkcjonowanie zespołu ds. poprawy funkcjonowania sądownictwa stało się bezcelowe, skoro wyniki naszych prac są lekceważone i nie przekładają się na realne efekty. Część  działań  zespołu  będzie jednak kontynuowana w  zespołach  ds.  prawa  cywilnego  i  karnego.

     Serdecznie  dziękujemy wszystkim sędziom zaangażowanym w prace zespołu. za  dotychczasową  pracę  i  wyrażamy  nadzieję, że przygotowane przez nas  rozwiązania staną  się  podstawą  realnych zmian.

 

Historia Zespołu

     Zespól ds.  poprawy  funkcjonowania  sądownictwa  powstał  na  jesieni  2008  roku. Decyzją   zarządu jego  kierownictwo powierzono członkowi  zarządu- Jackowi  Przyguckiemu. Ponieważ zespół „sprawny  Sąd”  działający uprzednio  w stowarzyszeniu  nie  wyraził woli  i  chęci  współpracy, zespół  zorganizowano  na  nowo. Zapisali  się  do  niego Marek Mielnik (SR  Biała Podlaska), Anna Adamska-Gallant (SR Lublin), Roman  Zazula (SR Biała  Podlaska) , Tomasz  Posłuszny (SR  Lublin), Anna  Podubińska (SR  Szczytno), Anna  Fogel (SR  Piaseczno), Edyta  Bronowicka (SR Poznań  Stare  Miasto), Aleksandra Marek-Ossowska (Sąd Rejonowy w Toruniu), Paweł Kowalski (WSA Łódź), Wojciech  Łukowski (SR Wrocław), Artur  Jakubanis (SR  Włodawa). 

      W  zespole  zastanawialiśmy  się  nad metodami  usprawnienia  wymiaru  sprawiedliwości ,z  punktu  widzenia  sędziów -praktyków

     Powstał  projekt  „Sąd  dla  obywatela”  którego celem było  zaproponowanie zmiany części przepisów prawnych tak, by  zagwarantować w znacznie większym stopniu  przestrzeganie  tych  zasad  z jednej strony, a z drugiej uczynić sądy sprawniejszymi elementami wymiaru sprawiedliwości z  korzyścią  dla  obywatela.

   Zgodnie z dyspozycją art. 45 ust. 1 Konstytucji RP "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd ". Podobne jest brzmienie przepisu art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Obywatela, który stanowi, iż „Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny Sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej."

    Powyższa zasada stanowi jedno z podmiotowych praw podstawowych jednostki i jednocześnie należy do fundamentalnych gwarancji praworządności w demokratycznym państwie prawa.

   Propozycje zespołu w zamierzeniu mały  stać się  podstawą do dyskusji z udziałem przedstawicieli innych  zawodów  prawniczych,  doktryny i Sądu Najwyższego a w  wymiarze maksymalnym stać się podstawą do prac wspólnego  zespołu  przedstawicieli  MS  i  Iustiti celem  przygotowania dla  parlamentu projektów konkretnych  zmian  legislacyjnych.

    Zespół  w  okresie  od  grudnia  2008  do  stycznia  2010 przygotował pisemne opracowanie zawierające propozycje zmian  prawa w zakresie - przepisów ogólnych oraz z zakresu  prawa  karnego  i  cywilnego - procesowego i materialnego.

    Nie wyczerpywało  ono całości koniecznych zmian, stanowi jednak  znaczący krok naprzód  zmierzający do usprawnienia polskiego sądownictwa oraz przyśpieszenia postępowania przed Sądem.. Naszym zdaniem bez szybkich i daleko idących zmian w prawie nie da się radykalnie usprawnić  funkcjonowania  sądownictwa tak   aby było to zauważalne dla przeciętnego obywatela.

    Nasze propozycje  nakierowane były nie tyle na „poprawę  samopoczucia" sędziów czy ułatwienie im życia lub zmniejszenia ilości wykonywanej pracy, co raczej na uczynienie sądów lepszymi i bardziej przyjaznymi dla obywateli tak, aby sprawy były rozpoznawane szybko, bez zbędnej zwłoki, w sposób zrozumiały dla przeciętnego obywatela.

   Nasze Stowarzyszenie nie ma realnej możliwości wprowadzenia zmian legislacyjnych, albowiem te należą tylko do parlamentu. Może jednak lobbować  by sensowne, naszym - sędziów zdaniem,  rozwiązania zostały wprowadzone w życie.

   Po  konsultacjach   ze środowiskiem sędziów sądów powszechnych, sędziami SN, adwokaturą, radcami prawnymi, przedstawicielami  doktryny  z  ośrodków uniwersyteckich w Polsce (Wydziały Prawa Uniwersytetów w Warszawie, Poznaniu, Gdańsku, Wrocławiu, Lublinie,  Krakowie, Białymstoku, Toruniu ) korygowaliśmy  swoje  pomysły zawarte  w  opracowaniu.

   Zorganizowaliśmy w  dniu 5.11.2009 na  Wydziale  Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (pod  patronatem  dziekana  wydziału  prawa UW i  I  prezesa  SN) konferencję „Sąd  dla  obywatela” poświęconą dyskusji i omówieniu rozwiązań zespołu.

  Kolejne konferencje będące rozwinięciem szczegółowych pomysłów zespołu odbyły się w Lublinie i Białymstoku: 

- Konferencja "Alternatywne rozwiązywanie sporów. Regulacja prawna mediacji". Lublin 26-27 kwietnia 2010r. 

- Konferencja „Rola Sądu w procesie karnym”. Białystok 7 maja 2010r. 

     Po  konferencjach  wydano  publikację „Sąd  dla  obywatela  oraz „Pozasądowe  metody  rozwiązywania  sporów. Rola  sądu w  procesie  karnym”. 

     Końcowe  opracowanie  zespołu (styczeń  2010)  zaprezentowano  delegatom   Zjeździe  we  Wrocławiu  w lutym  2010.

    W toku  rozmów  z  Ministerstwem  Sprawiedliwości  szereg  pomysłów  przedstawianych  przez  zespół  spotkało  się z  pozytywna  oceną   i  przyjęciem ze strony  resortu.

     Uzgodniono,  iż „nie kontrowersyjne pomysły"  będą  propagowane wspólnie  w  Senacie  RP. W  czerwcu  2010  roku delegacja  zespołu: Anna  Adamska-Gallant i Jacek  Przygucki oraz prezes  stowarzyszenia  Maciej  Strączyński spotkali  się  z  przedstawicielami  Senatu, przy udziale  przedstawicieli  MS, w  tym wiceministra P.Kluza.

     Uzgodniono  wówczas  ,że  stowarzyszenie  przygotuje do  końca  czerwca 2010 roku  projekt  zmiany  ustawy  który  przedstawimy  Senatowi  z prośbą o  potraktowanie  go  jako  inicjatywy  legislacyjnej  Senatu. 

      Projekt  ten przekazano  w lipcu  2010 r na  ręce  senatora  Zientarskiego.

 

 

Materiały Zespołu

1. Sprawozdanie z konferencji sąd dla obywatela
2. Konferencja "Alternatywne rozwiązywanie sporów, regulacja prawna mediacji"
3. Konferencja „Rola Sądu w procesie karnym”
4. Opracowanie zespołu
5. Projekt zmian kodeksu karnego opracowany przez "Iustitię"