Stanowisko sędziów Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 8 lutego 2017 r.

Sędziowie Sądu Okręgowego w Płocku widzą potrzebę zmian w sądownictwie, które będą służyć dobru obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności mamy świadomość potrzeby reform Krajowej Rady Sądownictwa, w tym zmiany zasad wyborów członków przez sędziów wszystkich szczebli.

Stwierdzamy jednak, że proponowane obecnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmiany w ustawach o Krajowej Radzie Sądownictwa i o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie doprowadzą do usprawnienia i przyspieszenia postępowań sądowych.

Proponowane przepisy prowadzą w naszej ocenie do naruszenia konstytucyjnej zasady równowagi władz. Art. 187 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP stanowi, iż  Krajowa Rada Sądownictwa składa się z piętnastu członków wybranych spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych. W dotychczasowej praktyce konstytucyjnej oczywistym było, że wyboru sędziów z danej grupy dokonują sędziowie poszczególnych sądów. Biorąc pod uwagę cały system konstytucyjny, a w szczególności art.10 ust.1 i art.173 Konstytucji RP, proponowane rozwiązanie godzi w fundamentalną zasadę niezależności władzy sądowniczej od pozostałych władz. Nie ulega wątpliwości, że jest to krok w kierunku dalszego ograniczania niezależności wymiaru sprawiedliwości, likwidowania jego odrębności od władzy ustawodawczej i wykonawczej.

Wybór sędziów przez polityków spowoduje upolitycznienie organu, który zgodnie z Konstytucją strzeże niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a to stanowi zagrożenie prawa obywatela do sądu. Krajowa Rada Sądownictwa w formule proponowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości nie  będzie gwarantować wyboru na stanowiska sędziowskie osób o najwyższych kwalifikacjach.

Za ewidentnie niezgodną z art. 187 ust. 3 Konstytucji RP uznajemy propozycję wygaszenia mandatów  obecnych członków Krajowej Rady Sądownictwa, będących sędziami. W uzasadnieniu projektowanych zmian nie wskazano nadzwyczajnych, konstytucyjnie uzasadnionych okoliczności proponowanej regulacji, a tylko takie mogłyby ewentualnie uzasadniać złamanie zasady kadencyjności. Rada prowadzi szereg postępowań w indywidualnych sprawach dotyczących powołania sędziów i nagłe przerwanie jej funkcjonowania może wpłynąć negatywnie na tok tych prac.

Za sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi uznajemy także podział Rady na dwa Zgromadzenia, które to rozwiązanie zwiększa siłę głosu członków Rady będących politykami. Zgodnie ze zgłoszonym projektem głos członka Pierwszego Zgromadzenia (liczącego 10 osób) byłby o połowę ważniejszy niż głos sędziego ze Zgromadzenia Drugiego (15 osób).  Jest to zupełnie nieuzasadnione z punktu widzenia zasad konstytucyjnych, zakładających przewagę głosów sędziów w Krajowej Radzie Sądownictwa. Dodatkowo zwracamy uwagę, że podział Rady na dwa Zgromadzenia, z których każde miałoby prawo weta do projektu uchwały spowoduje faktyczny paraliż prac KRS, w tym także w zakresie procedur nominacyjnych. Będzie to skutkowało zwiększeniem przewlekłości postępowań sądowych, z uwagi na wzrost liczby nieobsadzonych stanowisk sędziowskich.

Apelujemy do przedstawicieli władzy wykonawczej i ustawodawczej o podjęcie rzeczywistego dialogu ze środowiskiem sędziowskim.

Jednocześnie w całości popieramy uchwałę nr 2 Zebrania Przedstawicieli Zgromadzeń Ogólnych Sędziów Okręgu z dnia 30 stycznia 2017 r.