Samorządy i stowarzyszenia prawnicze o projektach ustaw o ustroju sądów powszechnych i o komornikach

Warszawa, 1 czerwca 2017 r.

 

 

Stanowisko nr 5/2017

Porozumienia samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych

dot. projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1491)

Porozumienie samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych zwraca uwagę na szczególną istotność zmian proponowanych w projekcie ustawy o  zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.

 

Proponowane zmiany dotyczą rozwiązań mających bezpośredni wpływ na zachowanie niezależności sądów i niezawisłości sędziów, które stanowią gwarancję przestrzegania praw obywateli.

Reforma polskiego wymiaru sprawiedliwości pozostaje konieczna, jednakże musi ona być poprzedzona rzetelną i wolną od populizmu debatą społeczną zmierzającą do trafnej diagnozy istniejących problemów oraz znalezienia właściwych rozwiązań.

Porozumienie samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych, kierując się troską o stan sądownictwa w Polsce oraz odpowiedzialnością wpisaną w wykonywane przez nich zawody, dysponując odpowiednią wiedzą i różnorodnymi szerokimi doświadczeniem zawodowym, deklaruje gotowość wzięcia udziału w takiej debacie.

Ocena zmian proponowanych w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw nie jest jednolita. Część proponowanych rozwiązań zasługuje na pozytywną ocenę, jednakże te rozwiązania, które prowadząc do poszerzenia nadzoru Ministra Sprawiedliwości stanowią zagrożenie dla niezawisłości sędziów, budzą zdecydowany sprzeciw.

Porozumienie samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych podziela opinię dotyczącą projektowanej ustawy sporządzoną przez Stowarzyszenie Sędziów Polskich ,,Iusttia”, przedstawioną w załączeniu i wskazuje na konieczność jej uwzględnienia w dalszych pracach legislacyjnych dotyczących ustawy pracach legislacyjnych dotyczących ustawy o ustroju sądów powszechnych.

      Przewodniczący Porozumienia                                            Sekretarz Porozumienia

              r.pr. Maciej Bobrowicz                                                  dr Paweł Skuczyński

 

Stanowisko nr 6/2017

Porozumienia samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych

dot. projektów ustaw o komornikach sądowych oraz o kosztach komorniczych

Egzekucja sądowa pozostaje jednym z fundamentów demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniając jego podstawowe zasady. Bez instrumentów skutecznej egzekucji sądowej wymiar sprawiedliwości i gwarantowana przez państwo ochrona prawna obywateli stają się fikcją. Możliwość wykonywania wyroków sądowych wydawanych w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej w sposób oczywisty i bezpośredni wpływa też na sprawność działania całego państwa, w tym na możliwości jego prawidłowego rozwoju.

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy o komornikach sądowych (UD 146) oraz projekt ustawy o kosztach komorniczych (UD 162), których wejście w życie w proponowanym kształcie spowoduje całkowitą zapaść egzekucji sądowej.

W odniesieniu pierwszego z tych projektów Porozumienia samorządów zawodowych i stowarzyszeń prawniczych wypowiedziało się szczegółowo w obszernym stanowisku nr 1/2017 z dnia 5 stycznia 2017 r.

Rozwiązania przyjęte w projektach prowadzą do załamania egzekucji, uniemożliwiając sądowym organom egzekucyjnymi realizację jakichkolwiek ustawowych obowiązków. Już pierwotne przedstawione wersje projektów poddane zostały daleko idącej krytyce przez niemal wszystkie podmioty opiniujące, w tym przez Radę Legislacyjną przy Prezesie Rady Ministrów czy Rządowe Centrum Legislacji.

W zgłoszonych ponad 500 stronach krytycznych opinii wskazano na konieczność weryfikacji projektów na wielu płaszczyznach. Zastrzeżenia dotyczyły też zgodności zapisów z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej i innymi ustawami.

Z niemal całkowitym pomięciem zgłaszanych zastrzeżeń, w tym w szczególności opinii Rady Legislacyjnej, forsowane są aktualnie jeszcze bardziej skrajne i niebezpieczne rozwiązania, których wejście w życie spowoduje absolutną niewydolność egzekucji sądowej, doprowadzi do paraliżu państwa, w tym do pozbawienia obywateli ochrony prawnej oraz wywoła katastrofalne skutki społeczne i gospodarcze.

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt nieuwzględnienia uwag Ministerstwa Rozwoju i Finansów oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych w zakresie statusu prawnopodatkowego. Zupełnie pominięto też uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 6 marca br. stwierdził, że do komornika sądowego, którego status wynika z ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, ma zastosowanie art. 15 ust. 1 w związku z ustępem 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a nie ma zastosowania art. 15 ust. 6 tej ustawy, ponieważ wykonuje on działalność nie w formie podmiotu prawa publicznego, lecz w formie samodzielnej działalności gospodarczej (I FPS 8/16). Tym samym nie brano pod uwagę podatku VAT jako obciążenia po stronie przychodów kancelarii komorniczych. Rada Ministrów przyjęła w dniu 16 maja br. projekt ustawy o komornikach sądowych, w zmienionej wersji uznającej komorników sądowych jako podatników VAT.

Już samo obniżenie opłat komorniczych spowoduje poważne ograniczenie przychodów kancelarii. Degresywne wynagrodzenie prowizyjne oznacza konieczność odprowadzenia do Skarbu Państwa od 1% do 40%. Wliczenie podatku VAT do wynagrodzenia prowizyjnego oznacza obniżenie przychodów o kolejne 19%. Może to spowodować likwidację znacznej części kancelarii. Pracę może stracić 9 tys. osób. Niestety OSR-y obu projektów nie wskazują na skutki przyjętych regulacji.

Konieczność podjęcia stosowanych prac w celu opracowania nowych regulacji kształtujących funkcjonowanie sądowych organów egzekucyjnych nie podlega dyskusji. Modyfikacja istniejących rozwiązań winna jednak prowadzić do poprawy skuteczności i szybkości postępowania egzekucyjnego, a nie do agonii całego systemu egzekucji.

Z tych względów apelujemy o podjęcie działań zmierzających do wypracowania rozwiązań zgodnych z Konstytucją i z założeniami polityki rządu, a także zapewniających możliwości sprawnego funkcjonowania państwa w tym istotnym obszarze.

          Przewodniczący Porozumienia                                            Sekretarz Porozumienia

         r.pr. Maciej Bobrowicz                                                     dr Paweł Skuczyński