List obywateli do sędziów odczytany podczas Kongresu Prawników Polskich

Podczas Kongresu Prawników Polskich w Katowicach 20 maja 2017 roku, adw. Natalia Klima-Piotrowska odczytała i złożyła na ręce Prezesa Iustitii Krystiana Markiewicz list obywateli opatrzony kilkuset podpisami i skierowany do sędziów. Zawierał on wyrazy wsparcia dla sędziów oraz wyrażał sprzeciw przeciwko naruszaniu zasad niezależności sądów i niezawisłości sędziów.  Obywatele zwrócili uwagę, że władza sądownicza jest gwarancją ich bezpieczeństwa i przyszłości w europejskiej wspólnocie wartości.

Poniżej prezentujemy pełną treść listu.

Czcigodni Sędziowie!

Niezawisłość sędziów i niezależność sądów są filarami, na których ufundowana jest delikatna konstrukcja polskiej demokracji. Wespół z rządami prawa, separacją władz, równością obywateli, samorządnością i ochroną fundamentalnych praw człowieka czynią z Polski kraj bezpieczny, uczciwy i wiarygodny. Demokratyczna Polska nie może istnieć bez bezstronnych i samodzielnych sędziów. Nie będzie też istnieć bez autonomicznych, wolnych od nacisków politycznych i chronionych immunitetem odrębności sądów. Obserwowane z niepokojem przez społeczeństwo upolitycznienie Trybunału Konstytucyjnego godzi w polską demokrację i porządek konstytucyjny Rzeczypospolitej, ale i czyni trudną do opisania szkodę wiarygodności wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Mimo działań polityków wymierzonych w sądownictwo i próby uczynienia z niego przedmiotu sporu ideologicznego, Polacy wciąż bardziej ufają władzy sądowniczej niż egzekutywie czy legislatywie.

Legendarny Prezes Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych Sędzia John Marshall, który zasłynął, jako współtwórca współczesnego rozumienia zasady niezależności sądów, zapytał niegdyś, co sprawia, że ufamy sędziom. I odpowiedział, że dzieje się tak z powodu „niepodległości ich urzędu i sposobu ich nominacji”. Tego, jako obywatele, oczekujemy od rządzących Polską – poszanowania autonomii, bezstronności i wolności władzy sądowniczej oraz niezawisłości sędziów i samorządu sądownictwa. Każda z władz przede wszystkim respektować musi Konstytucję i tego oczekujemy od rządzących. Przywoływany Sędzia Marshall powiedział również, że „ustawy niezgodne z Konstytucją nie są prawem”, dlatego nie kryjemy swojej nadziei, że praworządność zwycięży. Jesteśmy pewni, że demokracja w Polsce przetrwa swoją godzinę próby.

Niezawisłość sędziów i niezależność sądów nie mogą być kwestią debaty ideologicznej. Są, bowiem filarem demokratycznej Polski, o którą walczyły całe pokolenia naszych przodków. Jeśli rządzący spróbują naruszyć jego stabilność, kruchy dach wolnej Polski może runąć, grzebiąc marzenia milionów naszych Rodaków. Sądownictwo nie jest i nigdy nie powinno być frontem walki. Jako autonomiczna władza, niepodległa i niezależna, stoi na straży Konstytucji, rządów prawa i sprawiedliwości. Nie jest ani narzędziem polityki rządu, ani przedmiotem jego władczych decyzji. Nasza historia nauczyła nas, jakie konsekwencje niesie upolitycznienie, instrumentalizacja i ideologizacja sądów – podtrzymywana przez Polaków pamięć o najczarniejszych dniach stalinizmu niech będzie przestrogą dla obecnie rządzących.

W tych trudnych dniach wyrażamy nasze wsparcie. Chcemy potwierdzić nasze przekonanie, że bez niezawisłych sędziów i niezależnych sądów wolna i demokratyczna Polska przestanie istnieć. Protestujemy przeciwko upolitycznieniu, instrumentalizacji i ideologizacji sądów bez względu na opcję polityczną, która chciałaby tego dokonać. Niepodległość władzy sądowniczej jest gwarancją naszego bezpieczeństwa i naszej przyszłości w europejskiej wspólnocie wartości.