Wizyta Prezydenta Turcji w Polsce. Nagroda Vaclava Havla dla Murata Arslana

17 października 2017 r. gościł w Polsce Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan. Spotkał się z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Andrzejem Dudą oraz m. in. Ministrem Spraw Zagranicznych Witoldem Waszczykowskim. Jak informują Kancelaria Prezydenta i Ministerstwo Spraw Zagranicznych przedmiotem polsko - tureckich rozmów były przede wszystkim dwustronne kwestie polityczne, gospodarcze oraz z dziedziny kultury, nauki i edukacji. Omówiono również relacje Turcji z Unią Europejską, kwestie bezpieczeństwa, w tym również energetyczne oraz sytuację w regionie Bliskiego Wschodu i relacje z Rosją.

W tym kontekście przypominamy, że 9 października 2017 podczas sesji plenarnej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w Strasburgu ogłoszono, że tegorocznym laureatem Nagrody Vaclava Havla został turecki sędzia Murat Arslan. Nagroda ta przyznawana jest corocznie przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy we współpracy z Biblioteką Vaclava Havla i Fundacją Karty 77 w uznaniu działań podejmowanych w obronie praw człowieka. Z uwagi na to, że od 29 października 2016 r. Murat Arslan przebywa w areszcie, nagrodę w jego imieniu odebrała reprezentująca go adwokat Öykü Didem Aydın.

Murat Arslan, turecki sędzia, prezes niezależnego Stowarzyszenia Sędziów „YARSAV” od 29 października 2016 r. przebywa w areszcie, a wkrótce rozpocznie się jego proces o rzekomy udział w organizacji terrorystycznej, która miała przeprowadzić w Turcji nieudany zamach stanu w lipcu ubiegłego roku.

 

Kandydatura Murata Arslana została zgłoszona przez Międzynarodowe Stowarzyszenia Sędziów i Prokuratorów: MEDEL (Magistrats Européens pour la Démocratie et les Libertés) oraz UIM (Union Internationale des Magistrats); poparły ją inne organizacje prawnicze współdziałające w ramach Platformy dla Niezależnego Sądownictwa w Turcji powołanej w obronie sędziów i prokuratorów represjonowanych po ubiegłorocznym zamachu stanu.

Murat Arslan (1974) był prezesem Stowarzyszenia YARSAV od marca 2011. Zawsze stawał w obronie rządów państwa prawa w Turcji, reagował na nadużycia ze strony władz tureckich, zagrożenia dla praw i wolności obywatelskich, jak też osłabianie niezależności sądów. Nigdy nie milczał, głośno wyrażał sprzeciw wobec postępującej ingerencji władz w niezawisłość sędziowską i ograniczanie praw jednostek. Działał na różnych forach, poprzez media społecznościowe, publikacje prasowe, udział w konferencjach, seminariach, był też obserwatorem w procesach, w których sądzono przeciwników politycznych prezydenta Erdogana. Angażował się w działania organizacji pozarządowych, których celem było promowanie demokratycznych rządów państwa prawa w Turcji.

Murat Arslan uczestniczył wielokrotnie w zjazdach europejskich i światowych organizacji sędziów i prokuratorów. Za każdym razem mówił o coraz trudniejszej sytuacji w Turcji, nasilających się represjach i atakach władzy wykonawczej wymierzonych we władzę sądowniczą. Za każdym razem apelował o reakcję ze strony społeczności międzynarodowej, ostrzegając, że niedługo może być już na nią za późno.

Po nieudanym zamachu stanu w lipcu 2016 jedną z pierwszych decyzji wydanych przez rząd turecki było rozwiązanie stowarzyszenia YARSAV. Z kolei 23 lipca 2016 r. Murat Arslan oraz tysiące sędziów i prokuratorów zostało odwołanych ze swoich stanowisk. Potem nastąpiła fala aresztowań w związku z zarzutami udziału w organizacji terrorystycznej, która miała stać za nieudanym zamachem stanu w Turcji.

Podczas pobytu w areszcie Murat Arslan jedynie raz został doprowadzony przed sąd, który zdecydował wtedy o jego aresztowaniu. Teoretycznie comiesięczna kontrola sądowa nad przebiegiem aresztu jest jedynie formalna, a areszt jest każdorazowo przedłużany przez sąd bez wysłuchania aresztowanego. Akta sprawy są utajnione, obrońcy nie mają do nich dostępu do czasu rozpoczęcia procesu przed sądem.

Murat Arslan jest symbolem tych wszystkich, którzy się nie poddają, walczą o wolność i godność człowieka i wciąż wierzą, że tureccy obywatele mają prawo żyć w wolnym i demokratycznym kraju. Jest symbolem tych, którzy za tę walkę gotowi są zapłacić najwyższą cenę.

Nagroda Praw Człowieka im. Václava Havla została ustanowiona w marcu 2013 roku przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy, Bibliotekę Václava Havla oraz Fundację Karta 77 w formie trofeum, dyplomu oraz nagrody pieniężnej w wysokości 60.000 euro i przyznawana corocznie za „wyjątkowy wkład w dziedzinie obrony praw człowieka”.

Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” jest przekonane, że podczas spotkania z Prezydentem Recepem Tayyipem Erdoğanem polskie władze nie unikały trudnych tematów związanych z ochroną praw człowieka w Turcji.

 

Więcej informacji na ten temat:

http://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/art,768,wizyta-prezydenta-turcji.html

http://www.msz.gov.pl/pl/aktualnosci/wiadomosci/wizyta_prezydenta_turcji_w_warszawie

http://monitorkonstytucyjny.eu/archiwa/1619