List Organizacji Społecznych i Prawniczych do Prezydenta RP

Warszawa, dnia 30 sierpnia 2017 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

dr Andrzej Duda

 

Szanowny Panie Prezydencie !

Polska jest naszym wspólnym domem, Ojczyzną, z której chcemy być dumni i za którą wszyscy jesteśmy odpowiedzialni. Sprawując urząd Prezydenta Rzeczypospolitej z pewnością odczuwa Pan, jak ogromna odpowiedzialność na Panu spoczywa. Ustrój naszego państwa wytyczają przepisy Konstytucji, która stanowi o podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Konstytucja stanowi również o udziale społeczeństwa w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Pełna odrębność sądów od wpływów jakiejkolwiek rządzącej partii jest warunkiem zachowania Wolności, o którą walczyły pokolenia Polaków. Właśnie dlatego zagwarantowanie odrębności sądów od pozostałych władz było jednym z postulatów „Solidarności”. Z drugiej strony sądy muszą być sprawne, transparentne, nowoczesne i otwarte na udział społeczeństwa. Zaniedbanie tych sfer przez rządzących w ostatnich ponad dwudziestu latach jest źródłem obecnego kryzysu.

Sądy są dla obywateli, nie dla polityków.

Wierzymy, że trwające prace nad projektami ustaw dotyczących sądownictwa doprowadzą do przedstawienia szerszych rozwiązań, które z jednej strony będą w pełni respektować konstytucyjne wymogi niezależności sądownictwa od polityków, z drugiej strony będą zwiększać kontrolę społeczną nad wymiarem sprawiedliwości. Podkreślamy – kontrolę społeczną, nie kontrolę polityczną. Kontroli politycznej nad sądami zabrania Konstytucja. Kontrolę społeczną Konstytucja zaleca i taką kontrolę  środowiska sędziowskie i prawnicze popierają. Wyrazem takiego poparcia są złożone już przez środowiska sędziowskie propozycje zmian legislacyjnych polegające na przykład na wysłuchaniu publicznym kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa czy też na składaniu społecznościom lokalnym cyklicznych sprawozdań z działania ich sądów i umożliwieniu dyskusji nad funkcjonowaniem sądów.

Zmiany w sądownictwie nie mogą sprowadzać się do oddania władzy nad sądami w ręce tego czy innego polityka, do czego w dużej mierze sprowadzają się zmiany w prawie o ustroju sądów powszechnych. Sądy są dobrem wspólnym wszystkich obywateli i każdemu jest gwarantowane prawo do sądu.

By słowa te nie pozostawały jedynie na papierze, liczymy na to, że proponowana reforma będzie przede wszystkim dotyczyć:

1) procedur i organizacji sądów, tak, aby zapewnić efektywność ich działania i szybkie rozstrzyganie sporów prostych,

2) systemu wykonywania orzeczeń, aby wyroki wydane w imieniu Rzeczypospolitej były szybko egzekwowane przy zagwarantowaniu praw najsłabszych;

3) udziału społeczeństwa zarówno w orzekaniu jak i administrowaniu sądami, aby sędziowie mogli prowadzić dialog ze społeczeństwem a każdy element funkcjonowania sądów był w pełni przejrzysty i bliski lokalnym społecznościom, gwarantując w ten sposób niezależność sądów.

Tak ważne zmiany nie mogą powstawać w ukryciu, nie mogą ignorować głosu organizacji pozarządowych, nie mogą być jedynie oznajmione. Ich doniosłość ustrojowa wymaga społecznej debaty, także z udziałem ekspertów, i o taką otwartą dla wszystkich Polaków, pozbawioną politycznych etykiet i prowadzoną w poczuciu jedności i odpowiedzialności debatę Pana prosimy. Deklarujemy czynny udział organizacji obywatelskich isamorządów zawodów prawniczych w takiej debacie i prosimy o wysłuchanie naszego głosu.

Sygnatariusze listu:

 

FOR Forum Obywatelskiego Rozwoju

Prezes Agata Stremecka

 

Fundacja Frank Bold

DyrektorBartosz Kwiatkowski

Fundacja im. Stefana Batorego

 Prezes Aleksander Smolar

 

 

Fundacja Panoptykon

 Prezeska Katarzyna Szymielewicz

Wojciech Klicki

Helsińska Fundacja Praw Człowieka

 Prezes Danuta Przywara

 

INPRIS Instytut Prawa i Społeczeństwa

Prezes Łukasz Bojarski

Instytut Allerhanda

Prezes Arkadiusz Radwan

 

Komitet Obrony Demokracji

Członek Zarządu Jarosław Marciniak

 Ogólnopolski Strajk Kobiet

Marta Lempart

Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie

 Dziekan Mikołaj Pietrzak

 

Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy

 Zarząd Stowarzyszenia

 

Stowarzyszenie Interwencji Prawne

 Prezes Zarządu Witold Klaus

 Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia

Prezes Leszek Parchimowicz

 

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia

Prezes Krystian Markiewicz

Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych w Polsce

Prezes Dorota Hildebrand-Mrowiec

 

Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych Pro Familia    

 Prezes Karolina Sosińska

Stowarzyszenie Sędziów Themis

Prezes Irena Kamińska

#CzarnyProtest

Aleksandra Śniegocka-Goździk

#Wolnesądy

Michal Wawrykiewicz,

Maria Ejchart- Dubois

Sylwia Gregorczyk- Abram

 Paulina Kieszkowska – Knapik