Stanowisko Samorządu Radców Prawnych w sprawie proponowanych zmian w ustroju sądownictwa

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych przyjęło 17 lutego 2017 r. stanowisko w sprawie proponowanych zmian w ustroju sądownictwa.

„Wynikająca z zasady trójpodziału władzy odrębność władzy sądowniczej od władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz powiązana z nią zasada niezawisłości sędziów mają służebne znaczenie wobec przysługującego każdemu obywatelowi prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd w sposób sprawiedliwy, jawny i bez nieuzasadnionej zwłoki. Powyższe zasady są jednocześnie podstawowymi elementami konstytuującymi demokratyczne państwo prawne. Niezależność sądów i niezawisłość sędziów nie są przywilejami osób zajmujących stanowiska sędziowskie. Stanowią gwarancję realizacji praw podmiotowych obywateli.

Ukształtowana w art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasada niezawisłości sędziowskiej gwarantuje stworzenie sędziom takich warunków wykonywania czynności zawodowych, w których mogą podejmować bezstronne decyzje, w sposób zgodny z własnym sumieniem. Rozstrzygając sprawę sędzia podlega wyłącznie przepisom Konstytucji oraz ustawom.

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych stoi na stanowisku, że proponowane zmiany w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa, obejmujące zmianę ustroju Krajowej Rady, nowy tryb wyłaniania sędziów do jej składu, a także wygaśnięcie gwarantowanej przez przepisy ustawy zasadniczej kadencji członków tego organu, nie dają gwarancji zachowania konstytucyjnej zasady niezależności sądów i zasady niezawisłości sędziowskiej. Zdaniem Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, przygotowany projekt nowelizacji może naruszać zasadę trójpodziału władzy, a w konsekwencji obywatelskie prawo do sądu i rzetelnego procesu, wynikające z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zapewnienie niezależności sądów oraz poszanowanie i obrona niezawisłości sędziowskiej jest konstytucyjnym obowiązkiem wszystkich organów władzy publicznej. Wszelkie działania władzy ustawodawczej i wykonawczej kształtujące rozwiązania normatywne odnoszące się do ustroju i zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości podejmowane z naruszeniem tych reguł podważają zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa”.