Oświadczenie asesorów sądowych z dnia 1 listopada 2017 r.

W dniu 30 października 2017 r. Krajowa Rada Sądownictwa wydała komunikat o skutecznym złożeniu sprzeciwu wobec powierzenia obowiązków sędziego 265 asesorom, którzy złożyli ślubowanie w dniu 21 września 2017 r. Decyzja ta jest przedmiotem kontrowersji wewnątrz środowiska sędziowskiego i poza nim. Argumenty podnoszone za pośrednictwem środków masowego przekazu zarówno przez zwolenników, jak i przeciwników tego rozstrzygnięcia w większości nie mają oparcia w rzeczywistości ani w przepisach prawa, dlatego uważamy za konieczne przybliżenie opinii publicznej tego problemu. Poniżej opisujemy najważniejsze zagadnienia, jakie zostały poruszone. Poprzestajemy przy tym na faktach, powstrzymując się od formułowania opinii.

(w załączeniu pełny tekst oświadczenia podpisanego przez 242 asesorów sądowych)

Czytaj więcej...

Stanowisko SSP Iustitia w sprawie zaskarżania w postępowaniu cywilnym orzeczeń asesorów sądowych przed powierzeniem im obowiązków sędziego

I. Ustawodawca w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 2062, ze zm. dalej jako „u.s.p.”) zróżnicował sytuację asesora, któremu powierzono wykonywanie obowiązków sędziego, oraz asesora, któremu tych obowiązków nie powierzono (który ich nie wykonuje). Asesor, któremu powierzono pełnienie obowiązków sędziego, wykonuje – z pewnymi wyjątkami – zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 2 § 1a u.s.p.), a także może wykonywać zadania z zakresu ochrony prawnej, inne niż wymiar sprawiedliwości (art. 2 § 2a w związku z art. 2 § 2 u.s.p.). Asesor, któremu nie powierzono obowiązków sędziego (verba legis – „w okresie, w którym nie pełni obowiązków sędziego”) wykonuje (tylko) zadania z zakresu ochrony prawnej inne niż wymiar sprawiedliwości (art. 106i § 10 u.s.p.).

II. To zróżnicowanie na gruncie ustawy ustrojowej, którą jest ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych, nie zostało uwzględnione – w ramach zmian prawa związanych z powrotem do instytucji asesora sądowego – w ustawie procesowej, którą jest kodeks postępowania cywilnego. Kodeks rozróżnia bowiem jedynie taką sytuację, w której sprawę rozpoznaje i orzeka w sprawie sąd w składzie sędziego lub sędziów bądź z udziałem ławników (por. art. 47 § 1 i 2 k.p.c.), oraz taką sytuację, w której czynności w postępowaniu cywilnym może wykonywać – mając kompetencje sądu – referendarz sądowy (por. art. 471 k.p.c.), przy czym jego orzeczenia nie są zaskarżalne środkami odwoławczymi (apelacja, zażalenie), gdyż w ich miejsce z reguły przysługuje skarga na orzeczenie referendarza (por. art. 39822 k.p.c.). 

III. Nie ma problemu w razie, gdy asesorowi sądowemu powierzono obowiązki sędziego, gdyż wtedy na jego orzeczenia lub orzeczenia wydane z jego udziałem przysługiwać będą takie środki odwoławcze, jakie przysługują na orzeczenia sądu zapadające w składzie sędziego albo sędziów bądź z udziałem ławników. Chodzi tu bowiem tylko o substytuowanie sędziego przez asesora sądowego, któremu zostały powierzone obowiązki sędziego, co przewiduje ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Tym niemniej substytuować sędziego może jedynie asesor sądowy, któremu powierzono obowiązki sędziego. Przymiot taki nie przysługuje asesorowi sądowemu, któremu (jeszcze) tych obowiązków nie powierzono. Trzeba dodać, że asesor sądowy, któremu powierzono obowiązki sędziego, może wykonywać nie tylko zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 2 § 1a u.s.p.), ale także – na zasadach takich – jak sędzia, inne zadania z zakresu ochrony (art. 2 § 2a u.s.p.). Natomiast asesor, któremu nie powierzono obowiązków sędziego, wykonuje tylko zadania z zakresu ochrony prawnej, inne niż wymiar sprawiedliwości (art. 106i § 10 u.s.p.), i nie można uznać, że czyni to na takich samych zasadach, jak sędzia, skoro nie powierzono mu (jeszcze) jego obowiązków. 

IV. W związku z tym powstaje problem z procesowym traktowaniem asesorów, którym nie powierzono obowiązków sędziego. Wobec braku wyraźnych regulacji w kodeksie postępowania cywilnego za właściwe należy uznać sięgnięcie do analogii z procesowego traktowania referendarzy sądowych. Asesorzy sądowi, którym nie powierzono obowiązków sędziego, nie mogą przecież substytuować sędziego w składzie sądu. Mają z kolei identyczny zakres uprawnień, jak referendarza sądowi – wykonują tylko zadania z zakresu ochrony prawnej inne niż wymiar sprawiedliwości. Uwzględnić przy tym należy, że powierzenie asesorom obowiązków sędziego ma następować z merytorycznym udziałem Krajowej Rady Sądownictwa (art. 106i § 7-9 u.s.p.), co jest paralelą do udziału tego organu w procesie nominacyjnym sędziów. 

Prowadzi to do dwóch wniosków. Po pierwsze – orzeczenia wydawane przez asesorów sądowych, którym nie powierzono obowiązków sędziego, należy traktować jak orzeczenia referendarzy sądowych, co oznacza wprost, że w miejsce środków odwoławczych (apelacji, zażalenia) w zasadzie przysługuje na nie skarga (art. 39822 k.p.c. per analogiam). Daje to lepszą gwarancję kontroli orzeczeń takich asesorów, którzy nie przeszli przecież jeszcze pozytywnej weryfikacji ze strony Krajowej Rady Sądownictwa. Po drugie – asesorzy sądowi, którym nie powierzono obowiązków sędziego, są objęci również zasadą wyrażoną w art. 471 k.p.c., tj. mogą podejmować czynności w postępowaniu cywilnym w wypadkach wskazanych w ustawie. Ten drugi wniosek pozwala jednoznacznie określić zakres kompetencji takich asesorów w postępowaniu cywilnym. 

Zaproszenie na konferencję Krajowej Rady Sądownictwa

W imieniu Krajowej Rady Sądownictwa przekazujemy Zaproszenie dla Członków Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” na konferencję pt."Wyzwania dla polskiego sądownictwa w 100-lecie jego odrodzenia", która odbędzie się w dniu 14 listopada 2017 r. Jednocześnie prosimy, aby Członkowie Stowarzyszenia zgłaszali chęć udziału w konferencji przez biuro Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia”.

 Poniżej pełna treść zaproszenia:

Czytaj więcej...

Raport: Polska demonstracje w obronie praw człowieka

Amnesty International opublikował raport: Polska demonstracje w obronie praw człowieka.

Raport dokumentuje przypadki stosowania wobec protestujących inwigilacji, nękania i ścigania sądowego w celu rozpraszania i zapobiegania organizowaniu masowych protestów od 2016 roku, ze szczególnym uwzględnieniem manifestacji z lipca 2017 r. w ramach "łańcucha światła" tj. demonstracji przeciwko rządowym projektom ustaw, które zagrażały niezależności sądownictwa.   

23 listopada 2017 r. NSA zajmie się odmową powołań na stanowiska sędziów

W dniu 23 listopada 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna skargi kasacyjne Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz samych zainteresowanych na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 i 30 grudnia 2016 r. o odrzuceniu skarg na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 czerwca 2016 roku w przedmiocie odmowy powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego. Uczestnikiem tych postępowań jest również Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA. Rozstrzygnięcie będzie dotyczyć dopuszczalności sądowej kontroli legalności przywołanego postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Rozprawa odbędzie się o godzinie 9.00 w sali B budynku NSA przy ul. Gabriela Piotra Boduena 3/5 w Warszawie.

Specjalny Sprawozdawca ONZ krytycznie o sytuacji sądownictwa w Polsce

Od 23 do 27 października 2017 roku przebywał w Polsce z oficjalną wizytą Diego García-Sayán, Specjalny Sprawozdawca ONZ, oceniający wpływ kryzysu konstytucyjnego na skład oraz funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego oraz konsekwencje wielowymiarowej reformy systemu sądownictwa. Podczas wizyty, która odbyła się na zaproszenie władz Polski, Diego García-Sayán spotkał się z przedstawicielami rządu, parlamentu, sędziami, prawnikami, adwokatami i prokuratorami a także przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, świata nauki, agend ONZ, organizacji regionalnych i kręgów dyplomatycznych. Podczas jednego ze spotkań ze Specjalnym Sprawozdawcą ONZ Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA reprezentowali wiceprezes Tomasz Marczyński i członek zarządu Arkadiusz Tomczak.

Czytaj więcej...

Publikacje prasowe

Prezesi sądów na Śląsku odwołani faksem

Masowa wymiana prezesów sądów w apelacji katowickiej. Minister Sprawiedliwości odwołał prezesa i wiceprezesów Sądu Apelacyjnego w Katowicach oraz prezesów jedenastu sądów niższego szczebla - dziesięciu na Śląsku i jednego w Warszawie.

 

Oto najlepiej zarabiający urzędnik? Dostaje więcej niż prezydent czy premier

Łukasz Piebiak, czyli wiceminister sprawiedliwości, może liczyć na pensję w wysokości ponad 25 tys. zł miesięcznie. Wynagrodzenie pana wiceministra jest zbliżone do wynagrodzenia pierwszej prezes Sądu Najwyższego, niemal trzykrotnie wyższe od sędziego sądu rejonowego i ponaddwuipółkrotnie wyższe od sędziego sądu okręgowego – przyznał Krystian Markiewicz.

 

Pracownicy sądownictwa protestowali przed Sejmem

Bez wątpienia pracownicy sądów nie są odpowiednio wynagradzani i ich sytuacja finansowa jest bardzo zła - podkreślił Bartłomiej Przymusiński

 

 

Radio i telewizja

Onet Rano.: Krystian Markiewicz

Onet Rano. – program nadawany na żywo, dostarczający widzom poranną porcję wiedzy, z którą warto zacząć dzień.

Program w zastępstwie Jarosława Kuźniara poprowadził Robert Feluś. Jego gościem był Krystian Markiewicz.

Program wyemitowano 11 października 2017 roku.